Narodna biblioteka Arilje je bila domaćin desete po redu Smotre amaterskog stvaralaštva koja je okupila veliki broj slikara i skulptora Zlatiborskog okruga. 37 umetnika iz 8 opština podneli su selekcionoj komisiji ove godine na uvid 81 delo. Izložba pristiglih radova otvorena je 17. oktobra, a otvorila ju je Sanja Sofijanić, istoričar umetnosti.
Pored autora koji su publici poznati od ranije, ove godine na jubilarnoj izložbi, primećen je veliki broj mladih ljudi i učenika što govori o tradiciji koja je zaživela.
Selekciona komisija na čijem je čelu bio Obrad Jovanović, akademski slikar, od ukupnog broja prispelih radova nagradila je tri, a sedam predložila za učešće na Republičkoj smotri, koja će biti održana u Čačku.
Nagrađeni autori na H smotri su: Slađan Ignjatović iz Bajine Bašte za „Miholjsko jutro“, ulje na platnu, Ana Radojević iz Arilja „Isidora“ akril, i Momčilo Stefanović iz Bajine Bašte za skulpturu „Roda „ urađenu u drvetu.
Izložba će biti otvorena do 8. novembra, zato nađite vremena, prošetajte i pogledajte.

I ovaj, deseti po redu put, Gradska galerija u Arilju okupila je u okviru smotre amaterskog stvaralaštva veliki broj slikara i skulptora Zlatiborskog okruga. Preciznije 37 umetnika iz 8 opština podneli su selekcionoj komisiji na uvid 81 delo. Najveći deo tog, prilično impozantnog opusa još jednom su zauzele slike, tako da je pred žirijem stajao, ne samo zadatak izbora prvoplasiranih radova, već i onaj drugi, mnogo nezahvalniji, da pojedine radove iz tehničkih razloga “diskvalifikuje” kako bi se izložba uopšte mogla postaviti.
Mada mu je ovo teško palo, organizator je svakako polaskan i veoma obradovan količinom entuzijazma, koji očigledno ne jenjava i svaki put integriše ista, ali i brojna nova imena iz našeg okruženja. Ove godine primećen je veliki broj mladih ljudi, uglavnom učenika, što najeklatantnije ukazuje na tradiciju koja je zaživela, izgradivši solidne temelje za buduća vremena.
Šarenoliki spektar izloženih radova, mnogostruko je bogat ne samo u izboru motiva, već i u pristupu samom likovnom jeziku, koji se široko razgranao od krajnje tradicionalnih do posve modernih i inventivnih rešenja. No, bez obzira na raznolikost radova, u gotovo svima je prisutna jedna fina doza ekspresije koja retko i zaobilazi amatersko stvaralaštvo: ljudi izobražavaju ono što vole, ambijente i atmosferu u kojima se osećaju dobro i sigurno, bliske osobe i svece koje poštuju, ili vrlo smelo uranjaju u vode apstrakcije, prateći korak profesionalne savremene likovne scene. Na ovakvim izložbama najpre postajemo svesni prisustva jednog globalnog umetničkog konceta kao neke vrste odgovora na aktuelni trenutak, koji inkorporira najrazličitije stvaralačke porive i tehnike u okviru platforme, poznate kao “jedinstvo mnoštva” o kojoj je govorio Velflin. Brojna pitanja traže brojne odgovore, čineći ovakve, saborne skupove umetnika gotovo hodočasničkim tačkama na kojima svako, bez ustručavanja daje svoj sopstveni, individualni doprinos.
Lepota kulturne baštine i počiva upravo na njenoj raznovrsnosti, utemeljenoj na fenomenima polilogosa i mnogoznačnosti, kao pozicijama potpuno suprotstavljenim dogmatskom načinu razmišljanja, koji nas, u gotovo svim sferama života, toliko iritira u moderno vreme.

Sanja Sofijanić, istoričar umetnosti

ARILjE
Milenija Ćirjaković, Suncokret, ulje na platnu, Par, ulje na platnu, Mališa Jevđić, Preko plota, skulptura drvo, Radojka Dmitrović, Pejzaž - Dobrače, pastel, Sojenica na Uni, pastel, Aleksandar Mitrović, Mrtva priroda, ulje na platnu, Ana Radojević, Isidora, akril, Tuga, akril

BAJINA BAŠTA
Rada Ma ksimović, Krošnje, kolaž od sušenog cveća, Nežnost, kolaž od sušenog cveća, Gordana Stanojević, Vodopad, ulje na platnu, Mirko Uzelac, Bombardovanje, skulptura drvo, Vizija N o 1 , skulptura drvo, Slađan Ignjatović, Smena godišnjih doba, ulje na platnu, Miholjsko jutro, ulje na platnu, Žarko Bošković, Vrelo, ulje na platnu, Kola, ulje na platnu, Momčilo Stefanović, Roda, skulptura - drvo, Mrtva priroda, grafika, Milomir Dagović, Vrači, kaširana ikona, Sveti Jovan Krstitelj, kaširana ikona, Vladisav Biljić, Zaborav, ulje na platnu, Livade su nekošene, ulje na platnu

ČAJETINA
Mira Petaković, Staro selo, ulje na platnu, Mrtva priroda, ulje na platnu, Borislav Trnavčević, Talas, ulje na platnu, Vladimir Mitrović, Zrno života, skulptura kamen, Raspevani drozd, skulptura kamen, Nataša Đokić, Ostrog, ulje na platnu, Vodopad Gostilje, ulje na platnu

NOVA VAROŠ
Predrag Tijosavljević, Manastir Kumanica, ulje na platnu, Muhamed Turkmanović, Bez naziva, ulje na platnu, Bez naziva, ulje na platnu, Radojica Đenić, Razigrani dorat, ulje na platnu, Moja majka, ulje na platnu, Danka Mišević, Sopotnica, ulje na platnu, Mrtva priroda, ulje na platnu, Dušan Mandić, Izuzetni prizor, ulje na platnu

PRIBOJ
Milica Delić, Motiv iz Šumadije, ulje na platnu, Dana Drobnjak, Portret moje majke, tempera na platnu, Mrtva priroda, tempera na platnu, Dejan Puzović, Na kiši..., ulje na platnu, Susret, pero - tuš, Mehmed Hadžifejzović, Rajska ptica, ulje na platnu,

PRIJEPOLjE
Zdravka Savković, Mrtva priroda I , tempera na lesonitu, Mrtva priroda II , tempera na lesonitu, Branko Ćosović, Manastir Ostrog, ulje na platnu, Brezova šuma, ulje na platnu,

UŽICE
Miloš Jakovljević, Iščekivanje, ulje na platnu, Svetlana Vasilijević, Buket, ulje na platnu, Evgenije Hošovski, Trkači, ulje na platnu, Golman, ulje na platnu, Vojislav Stanojčić, Samit, batik, Portparol, batik, Branimir Ćirović, Suton, ulje na platnu, Na pragu, ulje na platnu

KOSJERIĆ
Milan Keleuva, Živa priroda, ulje na platnu, Miloš Marković, Povratak, fotografija, Katarina Đorđević, Divčibarsko more, fotografija, Jovana Jevtović, Pogled sa Ridova na Subjel, akril na platnu

PREDLOG ŽIRIJA ZA REPUBLIČKU SMOTRU

1.   Slađan Ignjatović, “Miholjsko jutro”,
ulje na platnu
2.  Ana Radojević, “Isidora”, akril
3.  Momčilo Stefanović, “Roda”, drvo
4.  Mira Petaković, “Staro selo”, ulje na platnu
5.  Radojka Dmitrović, “Pejzaž - Dobrače”, pastel
6.  Mirko Uzelac, “Bombardovanje”, drvo
7.  Danka Mišević, “Sopotnica”, ulje na platnu

NAGRAĐENI AUTORI

1. Slađan Ignjatović, “Miholjsko jutro”, ulje na platnu
2. Ana Radojević, “Isidora”, akril
3. Momčilo Stefanović, “Roda”, drvo

SELEKCIONA KOMISIJA

1.   Obrad Jovanović, akademski slikar
2.   Marija Đorđević, akademski slikar
3.   Sanja Sofijanić,
istoričar umetnosti

Narodna biblioteka Arilje bila je domaćin i organizator IX Smotre likovnog stvaralaštva amatera Zlatiborskogs okruga koja je otvorena sinoć u Gradskoj galeriji. Kao i prethodnih godina i ova, deveta po redu, izložba slikara i skulptora amatera Zlatiborskog okruga okupila je popriličan broj ljubitelja umetnosti, onih koji umetnost stvaraju i onih koji se njoj dive. U prijatnoj atmosferi Gradske galerije nagrađenima su uručene zahvalnice i knjiga "Razgovori - Dobrilo Nenadić" na poklon. Selekciona komisija je od 44 prispela rada nagradila tri autora: Prvo mesto pripalo je Vladimiru Mitroviću za skulpturu u kamenu "Ariljski soko", drugo, Vijislavu Stanojčiću za slikanu svilu "Igra Posejdona" i treće mesto Ivani Krpović za ulje na platnu "Moja brda". Pored nagrađenih radova, žiri je predložio sedam radova za republičku smotru.
Ovu izložbu otvorio je Obrad Jovanović, akademski slikar, a o stvaralaštvu amatera i njihovoj ljubavi utkanoj u dela, posetiocima je govorila Sanja Sofijanić. Ukoliko ste propustili otvaranje ove izložbe, nađite vremena da je posetite jer umetnost oplemenjuje. Izložba će biti otvorena do 3. novembra.

Kao i prethodnih godina i ova, deveta po redu izložba slikara i skulptora amatera Zlatiborskog okruga okupila je popriličan broj ljubitelja umetnosti, onih koji umetnost žive, kroz umetnost doživljavaju radosti igre i oslobađanja u stvaralačkim procesima u kojima su samouki, neopterećeni autoritetima učitelja i naučenog i kojima ovakve smotre, kao vid kolektivnih manifestacija njihovog rada i priznanja znače još jedan susret sa sobom u vlastitom delu kao ogledalu i sa drugima, kao saučesnicima na istom putu potrage za smislom i esencijalnim sferama postojanja. Takav diskurs ujedno je i jedini sa koga je moguće objediniti klasičan i fovistički pristup pejzažu, akademski i kubistički izlomljen portret i ljudsku figuru, mrtve prirode sa etno motivima i foto-kolaže. Formati dela, njihova tehnika i kompoziciono poetska struktura ustupaju tako pred jednim opštim entuzijazmom samog stvaraoca, intenzitetom njegovog doživljaja sveta i tehničke sposobnosti da isti iskaže kroz priču, odnekud znani predeo, predmet ili lik. Ta, mimetička transpozicija stvarnosti zapravo je i najčešća u stvaralaštvu amatera. U poslednje vreme, međutim, sve češće se uočava i jedan broj onih koji realnost, kao obaveznu polaznu platformu amaterskog stvaralaštva, potpuno preoblikuju i svoj ikonografski repertoar izgrađuju kroz čistu igru formalnih i kolorističkih akcenata ili dramatičnih efekata tenebrozo osvetljenja.
Bilo kako bilo, ta panorama različitosti, karakteristična za sve kolektivne izložbe, poput nekakvog jedinstva mnoštva o kome je govorio Velflin, slaže se lagano u svojevrstan kulturni ekskurs čiji se identitet fundamentalno oslanja na univerzalnost, koja kao opšta kategorija pripada svima, bez prostornih i vremenskih ograničenja. Oni koji su svoj doprinos izgradnji takvog kulturnog identiteta već dali, oni koji to upravo čine ili tek nameravaju da počnu, bez obzira na iskustvo, vrstu senzibiliteta ili broj osvojenih nagrada, pozvani su da se pridruže ovakvim smotrama, čiju veličinu u ovim vremenima previranja i duhovnih posrnuća olako rasipamo pred “Velikim bratom”, velikim projektima i velikim ko zna čim. U takvim epohama, naime, onaj koji ima strpljenja i potrebe da u samoći doma svoga kontemplira postojeće i vazdiže nove svetove, zaista postaje poslednji martir naše eshatološke orjentacije.

Sanja Sofijanić, istoričar umetnosti

Arilje
Aleksandar Mitrović, Pejzaž, ulje na platnu, Žitno polje, ulje na platnu, Mališa Jevđić, Na startu, skulptura drvo, Delfin, skulptura drvo,

Bajina Bašta
Slađan Ignjatović, Galop, ulje na platnu, Rada Ma ksimović, Slapovi, kolaž, Vlade Đurić, Neveni, ulje na platnu, Jelena Pavlović, Jedrenjak, ulje na platnu, Vladisav Biljić, Žega nad malinjakom, ulje na platnu, Gordana Stanojević, Potok, ulje na platnu, Žarko Bošković, Glina i jabuka, grafika, Mirko Uzelac, Trenutak pre, skulptura drvo, Prijatelji, skulptura drvo

Nova Varoš
Muhamed Turkmanović, Bez naziva, ulje na platnu, Bez naziva, ulje na platnu, Predrag Tijosavljević, Zlatiborski pejzaž, ulje na platnu, Jesenji pejzaž, ulje na platnu, Danka Mišević, Etno motiv, ulje na platnu,

Kosjerić
Milan Keleuva, Na podu, akrilna fasadna na platnu, Moglo je to i bolje, akrilna fasadna na platnu, Miloš Marković, Olimp, fotografija, Pecaroš, fotografija,

Priboj
Milica Delić, Jesen u ogledalu, ulje na platnu, Povratak u selo, ulje na platnu, Dejan Puzović, Topola i panj, ulje na platnu, Raskršće, ulje na platnu,

Prijepolje
Ivana Krpović, Moja brda, ulje na platnu, Pejzaž, ulje na platnu

Užice
Radovan Marinković, Legenda o žutoj lali, foto-kolaž, Ne okreći se, foto-kolaž, Evgenije Hošovski, Ogledalce, ogledalce, ulje na platnu, Dve, ulje na platnu, Vojislav Stanojčić, Dah mora, slikana svila, Igra Posejdona, slikana svila, Miloš Jakovljević, Predvečerje u šumi, ulje na platnu, Hidrocentrala u Užicu, ulje na platnu, Dušica Savić, Suncokreti, ulje na platnu, Tornik u magli, ulje na platnu, Anđelija Blagojević, Gradska galerija Arilja, suvi pastel, Gradska čaršija, suvi pastel

Čajetina
Vladimir Mitrović, Borba, skulptura kamen, Ariljski soko, skulptura kamen, Borislav Trnavčević, Čampragov salaš, ulje na platnu, Motiv iz Dobroselice, ulje na platnu, Mira Petaković, Na kraju puta, ulje na platnu, U zimskom danu, ulje na platnu

PREDLOG ŽIRIJA ZA REPUBLIČKU SMOTRU

1. Vladimir Mitrović, “Ariljski soko”, skulptura kamen
2. Vojislav Stanojčić, “Igra Posejdona”, slikana svila
3. Ivana Krpović, “Moja brda”, ulje na platnu
4. Evgenije Hošovski, “Dve”, ulje na platnu
5. Milica Delić, “Povratak u selo”, ulje na platnu
6. Slađan Ignjatović, “Galop”, ulje na platnu
7. Muhamed Turkmanović, “Bez naziva”, ulje na platnu

NAGRAĐENI AUTORI

Ovogodišnja osma po redu izložba slikara i vajara amatera okupila je 30 autora sa 61 delom. U odnosu na prethodne godine povećan je kako broj autora tako i broj radova koje su isti pojedinačno predstavili, što najverovatnije sugeriše izvesnu, blagu liniju porasta ove vrste aktivnosti na području našeg okruga, istovremeno ukazujući na samu zainteresovanost autora da se okupljaju i na ovaj način obogaćuju sopstveno iskustvo.
Uzimajući opštu klimu koja karakteriše jedno, tranzitno opredeljeno društvo kakvo je naše, ovakve manifestacije su svakako primeran izraz jedne vrste duhovnosti, koja ljudima određenog senzibiliteta omogućava potvrdu valjanosti onoga što čine u osamljenosti sopstvene duše i doma, jer svoj puni smisao umetničko delo dobija tek u komunikaciji, kako sa publikom, tako i sa drugim delima slične provinijencije. Zatvoreno i od svega izopšteno, ono guši i samog svog stvaraoca, njegovu inventivnost i stav koji kreativni ljudi često eklatantnije izražavaju stvaralačkim procesom i formom nego rečima.
Ono što su ovog puta imali da nam kažu, amateri našeg okruga definisali su bojom, linijama i ikonografskim repertoarom, inače karakterističnim za amatersko stvaralaštvo. Najveći broj njih svoja interesovanja usmerio je prema izradi pejzaža i mrtvih priroda. Teško ih je pomrnuti sve ali izdvojićemo najkarakterističnije. Blagi prizvuci akademizma osećaju se u delima Ljiljane Ilić i Aleksandra Mitrovića. Tonski način slikanja i prilična preciznost u pristupu motivu našeg podneblja karakterišu rad Mire Petaković i Jelene Vasilijević i Dušanke Spajić. Vrlo precizan crtež neguju Ana Jovanović i Radojka Dmitrović. Sasvim drugačiju težinu poprimaju izrazito koloristične koncepcije Vlade Đurića, Milice Čolić i Borislava Trnavčevića. „Mokra“ i vlažna atmosfeta nečeg melanholičnog probija iz predela Dušice Savić. Njoj blizak i prilično zgusnut gotovo sutonom zaogrnut temperament Dejana Puzovića. S druge strane, probuđenu snagu i nabreklu energiju kroz gotovo antropomorfizovane likove životinja izražava Slađan Ignjatović.
Miloš Jakovljević pozabavio se portretima, insistirajući na psihološkoj dimenziji svojih modela, Slavica Jovanović evocirala je uspomene na srpsko srednjevekovno fresko sslikarstvo dok je kroz delo Nusreta Ćatića oživljena zlokobno upozoravajuća atmosfera starih stećaka i krajputaških spomenika. Zanimljiv „izlet“ u davno minula vremena i ovog puta napravili su Stanimir Đokić, Ivana Krpović i Saša Arpaši, koji u ambijent starog srpskog sela i domaćina u poniru, ne samo svojim izborom motiva, već im i sam kolorit poprima neku čudnu, zatamnjenu patinu drevnih, odavno zaboravljenih predmeta. Eho tradicije, ali jedne egzotične, koja navire iz persijskih tepiha i marama lagano podrhtava na slikanoj svili Voje Stanojčića i njegovog s godinama sve „disciplinovanije“ organizovanog ornamenta.
Koloristički prepoznatljiv, ali ovog puta formalno izgrađen i pročišćen, obraća nam se svojim slikama „Bez naziva“ Muhamed Turkmanović. Čiste forme definišu i price Evgenija Hošovskog, koji zadovoljivši se „lomljenjem“ ljudske fihure, preko svetaca „uzleteo“ u pro-plave sfere jedne više duhovnosti. Prilično apstraktan, ali uz prizvuk drugačijih, ekspresivnih tonova je i Milan Keleuva sa svojim teškim potezima i ironičnim nazivima slika. Njegovo mračno raspoloženje i na sopstveni način definisan osećaj bezizlaza deli Radovan Marinković, ali kroz jedan konkretnodefinisan prostor i uz korišćenje novijih tehničkih mogućnosti, koje se na ovakvim izložbama retko sreću. Atmosfera nade vraća se u motivima i gotovo ženskim pastelnim tonovima Džemile Turkmanović i Milice Čolić.
I ovog puta, nažalost skulptura je bila manje zastupljena. Svega trojica autora izložila su svoja dela. Ptice spuštenih krila Vladimira Mitrovića svoju snagu i „vlast“ nad nebeskim prostorima nose u napregnutim položajima glava i zlokobno savijenim kljunovima. Mališa Jevđić ostaje veran predmetima, korišćenim u starim zanatskim radionicama, ali istovremeno oslobađa formu, stvarajući jedan novi, moderan koncept, usklađen sa samom strukturom obrađivanog drveta. Drvo kao materijal poslužilo je i za sintetizovane forme Mirka Uzelca.

Sanja Sofijanić, istoričar umetnosti

ARILJE
Ljiljana Ilić, Mrtva priproda sa lešnicima, ulje na platnu, Mrtva priproda, tempera, Mališa Jevđić, Lujka sanja, drvo, Gusle, drvo, Radojka Dmitrović, Stara srpska kuća, ulje na platnu, Detalj iz Dobrača, suvi pastel, Jabuka, pastel, Saša Arpaši, Dom, ulje na platnu, Jelena Vasiljević, Klarinet, tempera, Pejzaž, tempera, Aleksandar Mitrović, Kopija Lotrek, suvi pastel, Mrtva priroda, tempera, Slavica Jovanović, Beli anđeo, ulje na platnu, Bogorodica, ulje na platnu
POŽEGA
Stanimir Đokić, Jezero, ulje na platnu, Mrtva priroda, ulje na platnu
UŽICE
Vojislav Stanojčić, Prozor sećanja, slikana svila, Poruka, slikana svila, Evgenije Hošovski, Čekanje, ulje na platnu, Plave ptice, ulje na platnu, Miloš Jakovljević, Pogled upoznavanja, pastel, Lepota, gracioznost, elegancija, pastel, Portret patrijarha Pavla, pastel, Radovan Marinković, Narod ne sme niko da bije Kosovo 1389, 1989, 1999 ..., foto kolaž, Volim i ja vas...od sada do večnosti, foto kolaž, Sasvim obično jutro u Srbiji, 6. oktobra 2000, foto kolaž, Milica Čolić – Šica, Tikve I, ulje na platnu, Tikve II, ulje na platnu, Korpa, ulje na platnu, Anđelija Blagojević, Mrtva priroda, suvi pastel, Dušica Savić, Ravnica, akvarel, Suton, akvarel, Branimir Nikolić, Most, ulje na platnu
ČAJETINA
Mira Petaković, Jutro, ulje na platnu, Staro selo, ulje na platnu, Vladimir Mitrović Soko, kamen, Kuda ćemo sada, kamen, Borislav Trnavčević, Talas, ulje na platnu, Slavkova uvala, ulje na platnu,
KOSJERIĆ
Milan Keleuva, Zlatna ribica, ulje na platnu, Ana Jovanović, Brod, akvarel
BAJINA BAŠTA
Vlade Đurić, Kanjon, ulje na platnu, Vrata, ulje na platnu, Slađan Ignjatović, Teritorija, ulje na platnu, Grmljavina, ulje na platnu, Mirko Uzelac, Gospođica, drvo Ples, drvo,
PRIJEPOLjE
Ivana Krpović, Mlinovi, ulje na platnu, Avan, ulje na platnu, Predah, ulje na platnu, Nusret Ćatić, Stećak I, ulje na platnu, Stećak II, ulje na platnu
NOVA VAROŠ
Muhamed Turkmanović, Bez naziva, ulje na platnu, Bez naziva, ulje na platnu, Bez naziva, ulje na platnu, Džemila Turkmanović, Pejzaž, ulje na platnu, Sjećanje, ulje na platnu
PRIBOJ
Dejan Puzović, Kroz topole, ulje na platnu, U povratku, ulje na platnu, Dušanka Pajić- Duša, Jabuke, ulje na platnu, Magnolije, ulje na platnu

PREDLOG ŽIRIJA ZA REPUBLIČKU SMOTRU

1. Muhamed Turkmanović,
   „Bez naslova”, ulje na platnu
2. Evgenije Hošovski,
   „Čekanje”, ulje na platnu
3. Mališa Jevđić,
   „Lujka sanja”, skulptura drvo
4. Vojislav Stanojčić,
   „Prozor sećanja”, slikana svila
5. Ljiljana Ilić,
   „Mrtva priroda sa lešnicima”, ulje na platnu
6. Dejan Puzović,
   “U povratku”, ulje na platnu
7. Milica Čolić, „Tikve”, ulje na platnu
8. Jelena Vasilijević, „Klarinet”, tempera

NAGRAĐENI AUTORI

1. Muhamed Turkmanović, „Bez naslova”, ulje na platnu
2. Evgenije Hošovski, „Čekanje”, ulje na platnu
3. Mališa Jevđić, „Lujka sanja”, skulptura drvo
4. Vojislav Stanojčić, „Prozor sećanja”, slikana svila
5. Ljiljana Ilić, „Mrtva priroda sa lešnicima”, ulje na platnu

Govoreći o amaterizmu savremeni kritičari i teoretičari umetnosti, često su apriori beskompromisni u njegovom degradiranju i omalovažavanju. Pod amaterima se tu zapravo podrazumevaju ljubitelji, oni koji pokušavaju da rade nešto što tek vole, a zašta su zapravo neuki i neškolovani u smislu odsustva njihovog akademskog obrazovanja. Među akdemski obrazovanima, ta vrsta esnafske solidarnosti često guši i sputava, ponekad i potpuno obezvređuje amatersko stvaralaštvo. Još češće, međutim, zaboravljaju se, ili olako zaobilaze istorijske činjenice koje de facto upozoravaju da su umetničke akademije tvorevine novijih vremena, da su prve nastale tek u XVII veku i da ni od tog vremena pa nadalje nisu uvek bivale podjednako aktuelne. Ispada tako da su najveća imena svetske umetnosti, poput Fidije, Leonarda ili Mikelanđela radili kao zanatlije i amateri.
Sa druge strane, u jednom poznijem periodu, u XIX veku, same akademije najpre su zatvarale svoja vrata, a potom su njih oštro bojkotovali Sezan, Van Gog, Mone i dr. Čitav umetnički obrazovan svet divi se danas njihovom radu, dok se imena onih koji su u isto vreme stvarali kao akademski umetnici, retko pamte i pominju čak i među stručnjacima.
Krucijalna ideja koja ove pojave uravnotežava i izmiruje leži zapravo u objašnjenju samog termina “ umetnost ” . U gotovo svim evropskim jezicima, on je izveden od latinske reči “ars”, što u primarnom značenju upućuje na veštinu, to jest umeće da se nešto uradi. Dakle, svi oni koji su u tom smislu vešti, ili sposobni da univerzalne ideje, filtrirane u sferama svog inherentnog esencijalnog bića transponuju običnom posmatraču, mogu se smatrati umetnicima, bez obzira na njihovo akademsko obrazovanje.
Ovi, koje doduše nazivamo amaterima, imaju najčešće jedan karakterističan ikonografski repertoar, koji ih odvaja od savremenih umetničkih tokova, ali koji se može shvatiti i kao njihova obaveza da ostanu spona sa tradicionalnim estetskim vrednostima. Radi se zapravo o njihovoj prevashodno mimetičkoj opredeljenosti, u smislu koje su pejzaži, portreti ili mrtve prirode najčešća preokupacija umetnika, koji tvoreći svoj likovni jezik na ovim motivima, ne zapostavljaju ni formalne elemente slike, kao što su kompozicija, svetlost i boja.
Najveći je broj umetnika pejzažista.
Milivoje Botić, Dušica Savić i Stanica Čpajak zainteresovani su za etno pejzaže. Na njihovim slikama, ambijent starog srpskog sela oživljen je intenzivnim, gotovo impresionistički tretiranim koloritom.
Njima bliska je i Jelena Vasilijević, čija suptilnost i intimistički prilaz pejzažu deluju nekako krhko i nadasve emocionalno.
Milojko Divac i Milan Keleuva koriste pejzaž kao motiv na kome najefektnije mogu da prikažu poigravanje svetlosti i senki u tek nastupajuće predvečerje.
Saša Arpaši i Slađan Ignjatović, slikajući nastupajuće tmurno nebo i jesenje boje, gotovo psihologiziraju pejzaž, bojeći ga vlastitim naletima melanholije.
I dok se Vlade Đurić svojim bojenim trakama gotovo približava apstrakciji, Stanimir Đokić i Anđelija Blagojević, predstavljaju nam se kao umetnici pročišćenog, jasno definisanog stila, čija koloristička rafiniranost i minucioznost gotovo impresioniraju.
Mrtve prirode sa čabricama, starim ćupovima i kredencima još jednom podvlače zainteresovanost umetnika našeg kraja za drevni ambijent pravog zlatiborskog sela, ističući istovremeno i njihov osećaj za detalj.
Drugačiji, intimniji odnos prema istoj temi iskazuju Milica Čolić i Snežana Parlić. Topli koloristički akcenti njihovog voća i cveća na tirkiznim pozadinama upućuju na snažne koloriste, čija komplementarnost podstiče brojne mogućnosti.
Potpuno originalan, Evgenije Hošovski gotovo ukida boju i sve čulno, apelujući jednom isposšćenom smeđom gamom na intelektualnost forme.
Veoma maštovitu i gotovo strasnu kolorističku igru na svojim platnima vode Muhamed Turkmanović i Borislav Trnavčević, mada im je bazični kolorit posve drugačiji.
U domenu portreta i Slaviša Đokić i Ivana Krpović ostaju odani njegovoj reprezentativnoj formi, dok mu Miloš Jakovljević pristupa prisnije, sa puno nežnosti i emotivnog naboja.
I na ovoj, sedmoj smotri znatno je manje zastupljena skulptura. To nikako ne unižava njene protagoniste, poput istančanog detaljiste Mališe Jevđića i setnog realiste Vladimira Mitrovića, koji ostaju verni tradicionalnim mimetičkim predstavama, dok se s druge strane Stevo Josipović svojom “ Formom ” približava posve modernom konceptu.
Sve ukupno na ovogodišnjoj, VII okružnoj smotri učešće je uzelo 27 autora sa 51 delom. Mnogi od njih, kao što su Mališa Jevđić, Voja Stanojčić, Anđelija Blagojević itd. već su stari znanci sa prethodnih smotri amatera. Ima tu, međutim, i novih autora kojima tek predstoji da iskristalizuju svoj likovni put. No bez obzira, ostaje nada da će ove smotre i susreti pomoći svima, i onima koji svoj individualni jezik još uvek traže, kao i onima koji su ga već našli, a kroz ova druženja imaju priliku da ga obogate za još poneko novo iskustvo.

Sanja Sofijanić, istoričar umetnosti

UČESNICI SEDME SMOTRE LIKOVNIH AMATERA ZLATIBORSKOG OKRUGA – Arilje 2005.

1. Vladimir Mitrović, Soko u akciji, oniks
2. Anđelija Blagojević, Motiv iz Sirogojna I , pastel
3. Slaviša Đokić, Sveti Sava, tempera
4. Vojislav Stanojčić, U novi dan, slikana svila
5. Milojko Divac, Maslinjak, ulje na platnu
6. Stanimir Đokić, Svetlost Hilandara, ulje na platnu
7. Stevo Josipović, Forma, drvo

UMETNOST (NE) MOŽE PROMENITI SVET